در روزهای اخیر دامنه تنش میان صنعا و ریاض باز هم افزایش پیدا کرده و حالا دیگر ریاض به یکی از اهداف روتین ارتش یمن تبدیل شده است. براساس بیانیه‌ای که سرتیپ یحیی سریع، سخنگوی نیروهای مسلح یمن شنبه‌شب از طریق شبکه المسیره منتشر کرد، نیروهای مسلح دولت صنعا در پاسخ به تجاوزات هوایی گسترده عربستان، هفت عملیات نظامی کیفی را با استفاده از موشک‌های بالستیک و پهپاد علیه اهدافی در عمق خاک عربستان انجام دادند. این عملیات که به گفته سریع، تمامی اهداف آن با دقت مورد اصابت قرار گرفته‌اند، شامل اهداف زیر بود:
فرودگاه بین‌المللی ملک خالد در ریاض که در دو مرحله هدف قرار گرفت و به گفته سخنگو، اصابت دقیق بوده است. همچنین تأسیسات شرکت آرامکو در ینبع، پالایشگاه نفتی رابغ، ایستگاه‌های پمپاژ نفت خام و خط لوله انتقال نفت از شرق به غرب عربستان، فرودگاه بین‌المللی ملک فهد در دمام که منجر به اختلال در پروازها شد، فرودگاه نجران و پایگاه هوایی خمیس مشیط از دیگر اهداف این عملیات بودند.
پدافند سعودی، سرشلوغ‌تر از همیشه
روز گذشته نیز حملات تلافی‌جویانه نیروهای مسلح یمن به مناطق جنوبی عربستان سعودی ادامه یافت. خبرگزاری فرانسه به نقل از ساکنان خمیس مشیط گزارش داد از صبح دیروز بمباران بسیار شدیدی در جریان بوده و صدای انفجارها همه جا را لرزانده است. همزمان، ائتلاف به رهبری عربستان ادعا کرده دست‌کم ۱۰ موشک بالستیک شلیک شده از یمن به سمت جنوب عربستان را رهگیری و منهدم کرده است. اما ویدئوهایی هم در فضای مجازی منتشر شده که نشان می‌دهد موشک‌های یمنی به اهدافشان در این منطقه اصابت کرده‌اند.
یحیی سریع همچنین هشدار داد فرودگاه بین‌المللی ملک خالد در ریاض همچنان «ناامن» است و یک «هدف نظامی» محسوب می‌شود. در جبهه داخلی نیز سریع اعلام کرد نیروهای مسلح دولت صنعا علاوه بر عربستان، مواضع نیروهای وابسته به سعودی را در شهر عدن، مقر دولت تحت حمایت ریاض هدف قرار داده‌اند. براساس این بیانیه، اردوگاه النصر و یک پایگاه نیروی دریایی که افسران سعودی در آن مشغول برنامه‌ریزی برای حمله بودند، هدف قرار گرفتند.
حملات یمن همچنان تلافی‌جویانه است
عملیات‌های ارتش یمن در حالی انجام شده که در حقیقت واکنشی به تصمیم ریاض برای افزایش دامنه تنش میان دو پایتخت محسوب می‌شود. شبکه المسیره و وزارت بهداشت دولت صنعا اعلام کردند در ۲۴ ساعت گذشته، جنگنده‌های سعودی حدود ۱۰۰ حمله هوایی به مناطق تحت کنترل دولت صنعا انجام داده‌اند. در این حملات، در یک خانه در صنعا دست‌کم چهار کشته، محل اسکان کارگران یک کارخانه سیمان در منطقه همدان دست‌کم هشت کشته و بیش از ۱۰ زخمی و در یک خانه در الحدیده پنج کشته برجا مانده است. سرتیپ سریع تأکید کرد عملیات نیروهای مسلح یمن تا توقف تجاوز و پایان محاصره این کشور ادامه خواهد یافت.
اقدام ریاض در افزایش حملات هوایی به یمن زمانی اتفاق افتاد که مکرون سفر منطقه‌ای‌اش را به پایان رساند و حمایت خود از عربستان را اعلام کرد. هرچند در این سفر، مکرون سخنی از حمایت‌های نظامی به میان نیاورد اما این حمایت سیاسی تا اندازه‌ای در تلاش ریاض برای برگشتن به مرکز توجه کشورهای اسلامی اثرگذار بوده است. از طرفی آمریکا در شرایط فعلی واقعاً تمایلی به کمک نظامی مستقیم به عربستان سعودی ندارد. ریاض با آگاهی از این موضوع، همچنان اوضاع را تشدید می‌کند، عمدتاً به دلیل ترکیبی از «اجبار» و «درمان درد با سم».
چرا عربستان دست به خودزنی زده است؟
عربستان سعودی توسط یمن به گوشه رانده شده و فضای عقب‌نشینی ندارد. از اوایل اکتبر، ارتش یمن حملات خود به زیرساخت‌های حیاتی عربستان سعودی را تشدید کرده است. در ۱۰ اکتبر، فرودگاه بین‌المللی ملک خالد ریاض مورد حمله موشکی قرار گرفت که منجر به کشته شدن دست‌کم ۱۳ نفر و زخمی شدن بیش از ۳۰۰ نفر شد. ارتش یمن علناً اعلام کرد تمام فرودگاه‌های عربستان سعودی به جز مکه و مدینه «امن نیستند» و تأسیسات آرامکو را نیز هدف قرار دادند. برای محمد بن سلمان که در حال پیشبرد طرح چشم‌انداز ۲۰۳۰ برای جذب سرمایه‌گذاری خارجی و توسعه گردشگری است، ادامه حملات به پایتخت و تأسیسات نفتی مستقیماً پایه اقتصادی و ثبات سیاسی رژیم را تهدید می‌کند. عدم واکنش قوی به معنای نشان دادن ضعف است و مشروعیت داخلی را به خطر می‌اندازد.
از طرفی شاید بشود گفت هدف اصلی ریاض از تشدید تنش، اجبار آمریکا به مداخله است، هرچند این راهبرد در حال حاضر شکست خورده است. بنا به گزارش گاردین، محمد بن‌سلمان در سپتامبر چندین بار با ترامپ تماس گرفت و درخواست کرد ارتش آمریکا مستقیماً به ارتش یمن حمله کند، اما این درخواست بارها رد شد. ترامپ به دلایل واضح تمایلی به ورود ندارد: قیمت بنزین و تورم داخلی آمریکا (نرخ تورم سپتامبر به ۳.۷درصد رسید) در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای بر رأی‌دهندگان تأثیرگذار است و آمریکا نمی‌خواهد یک جبهه پرهزینه دیگر در یمن باز کند. آمریکا تنها با اشتراک‌گذاری اطلاعات و کمک به تعیین اهداف موافقت کرده و حمله مستقیم را رد کرده است. اقدامات تشدید شده ریاض تا حدودی برای نشان دادن این است که «اگر شما دخالت نکنید، من به تنهایی نمی‌توانم وضعیت را کنترل کنم» و می‌خواهد با ایجاد بحران، دولت آمریکا را زیر فشار افکار عمومی و متحدان قرار دهد تا موضع خود را تغییر دهد.
همچنین عربستان سعودی به دنبال جایگزین‌هایی برای پر کردن خلأ امنیتی ناشی از عدم حمایت آمریکاست. اما این جایگزین‌ها در کوتاه‌مدت به‌سختی می‌توانند سپر دفاع هوایی مؤثری فراهم کنند. تشدید حملات به ارتش یمن در داخل یمن، تلاشی است برای از بین بردن توانایی حمله طرف مقابل از طریق حملات پیشگیرانه و کاهش وابستگی به مداخله خارجی؛ اما این رویکرد خود یک معضل است: هر چه حملات بیشتر باشد، ارتش یمن بیشتر تلافی می‌کند و ریاض را بیشتر در باتلاق فرومی‌برد.
نظر شما